Meer mentorschap als een ‘dialoog van doorlopend leren’ (#in)

 Beroepsonderwijs, Didactisch gebruik technologie  Reageren uitgeschakeld
apr 292011
 

In verband met een presentatie, eind mei, let ik de laatste dagen extra op bijdragen over (online) coaching. Zoals het artikel Mentors, Coaches, and Teachers van Steve Blank.

Volgens Blank helpt een docent lerenden kennis te ontdekken en te verwerven. Door uitleg te geven, door hen te motiveren (bijvoorbeeld via verhalen), en door hen uit te dagen met vragen. Daarbij gaat het om theorie en om methodologie. De vorm waarin dit plaats vindt kan klassikaal zijn, individueel, zonder technologie en met (telefoon, email, chat, Skype, virtual classroom, en dergelijke).

Coaches begeleiden lerenden rond een bepaald doel, vraagstuk of vaardigheid. Hierbij werk je met een bepaalde agenda, volgens een bepaalde structuur. Ook daarbij kun je gebruik maken van technologie.

Een mentor helpt je via een 'dialoog van doorlopend leren', jezelf te ontwikkelen. Daarbij gaat het in feite om integrale beroepsvorming (vakmanschap, beroepsethiek en beroepscultuur), om wat in de Duitstalige literatuur 'Wertlernen of 'Bildung' wordt genoemd. Deze vorm van mentoraat vindt veelal zelfgeorganiseerd plaats. Zonder agenda of doel. Blank benadrukt hierbij dus het belang van dialoog:

I was giving as good as I was getting. While I was learning from them – and their years of experience and expertise – what I was giving back to them was equally important. I was bringing fresh insights to their data. It wasn’t that I was just more up to date on the current technology, markets or trends, it was that I was able to recognize patterns and bring new perspectives to what these very smart people already knew. In hindsight, mentorship is a synergistic relationship.

Je kunt hierbij ook gebruik maken van ICT, of niet.

Een dergelijke vorm van mentorschap verschilt m.i. ook wezenlijk van de klassieke meester-gezel-relatie. Daarbij is veel minder sprake van een dialoog, en veel meer van een hierarchische verhouding.

Binnen het beroepsonderwijs wordt vaak aangegeven dat de rol van de onderwijsgevende verandert van docent in coach (zonder dat overigens wordt aangegeven wat daarmee wordt bedoeld). Maar eigenlijk is er volgens mij veel meer behoefte aan mentoren, zoals Blank die typeert. Een vorm van mentorschap die volgens mij veel dieper gaat dan het mentoraat zoals we dat traditioneel van het onderwijs kennen.

De rol van het onderwijs bij kritisch denken? (#in)

 Theorieën  3 Responses »
apr 052011
 

Kritisch denken is een bekwaamheid die door de eeuwen heen erg belangrijk is. Wellicht is kritisch denken binnen de post-industriële netwerksamenleving met zijn massa's informatie en interacties extra belangrijk geworden. Een belangrijke taak voor het onderwijs? Dat is maar de vraag als je de inleiding van de bijdrage Can critical thinking be taught in the classroom? leest.

De auteur denkt dat kritisch denken voor een deel een kwestie van natuurlijke aanleg is.

critical thinking may come easier to a person who is able to quickly assess and analyze his or her environment, as well as various types of data.

Technieken en tools kunnen helpen, maar voor een belangrijk deel is het ook een kwestie van attitude.

Even those with superior intellect and knowledge may sometimes be poor critical thinkers if they are unwilling to look beyond their own cognitive ability.

De auteur concludeert dat 'teaching critical thinking' vooral een kwestie van vorming is. Lerenden zouden bewust moeten worden van het belang hiervan, en zij zouden vooral technieken moeten toepassen.

Als je de rol van het onderwijs vooral beperkt tot 'kennisoverdracht', dan spelen onderwijsinstellingen inderdaad maar een beperkte rol in het ontwikkelen van bekwaamheden om kritisch te denken. Eigentijds onderwijs heeft echter een veel bredere opdracht. Feit is wel dat wat de Duitstaligen 'Bildung' noemen, vaak onterecht niet de aandacht krijgt die het verdiend.

Wat blijft er over van ‘Bildung’ bij (t)e-learning?

 Online Educa, Theorieën  Reageren uitgeschakeld
sep 252009
 

Tijdens mijn studie, lang geleden, heb ik veel Duitstalige literatuur bestudeerd over onderwijs en vorming. In Duitsland spreken ze dan over ‘Bildung’ wat veelomvattender is, dan ‘Unterricht’. Daarbij kijkt men veel verder dan het kunnen beheersen van een vak. Het gaat er ook om wie je bent als persoon, als collega.

Integer kunnen handelen, kunnen opkomen voor jezelf, solidariteit.
Dat zijn aspecten die hiermee te maken hebben, en die tot uiting komen in de pedagogische opdracht van onderwijsinstellingen. Dit is niet iets wat je leert in een apart ‘vak’ (wat je bij Leren, Loopbaan en Burgerschap vaak ziet), maar wat je door de jaren heen ontwikkelt.

Deze benadering is m.i. de laatste jaren binnen het onderwijs wat ondergesneeuwd, mede als gevolg van Angelsaksische invloeden. Met name in de VS is is in het algemeen een meer instrumentele benadering dominant. Illustratief is dat ‘pedagogy’ de Engelstalige equivalent is van ‘didactiek’. En didactiek is wat anders dan pedagogiek.

Op het gebied van (t)e-learning kom je ‘Bildungs’-aspecten hoog uit tegen als het gaat om digitale geletterdheid. Daarom ben ik ook blij dat tijdens de Online Educa Berlijn expliciet aandacht wordt besteed aan dit thema. De vraag wordt gesteld of ‘Bildung’ in de digitale samenlevng niet ondergesneeuwd raakt:


Or is it possible to provide a personal learning environment that really serves a holistic, individual and lifelong learning experience? What could be done to encourage students to reflect on their own online-learning process?


Tijdens de betreffende sessie wordt onder meer de link gelegd met de opvattingen van Siemens en Downes over connectivisme. De Deen Per Skafte Hansen vraagt zich af wat er over blijft van de klassieke ‘Bildung’ als in de informatiesamenleving steeds meer de nadruk wordt gelegd op “more and faster factual learning”.

Ik zal dit jaar weer deelnemen aan de Online Educa Berlijn, mede omdat ik op de dinsdag voor de Online Educatie Berlijn deel zal nemen aan een vergadering van de Fronter referentiegroep. Ik vertrek dus al de maandag, maar heb wel geboekt in het hotel waar ook de deelnemers aan de Surf-reis verblijven.