De afgelopen week vond de OpenU Masterclass “Hoe gebruik je ICT in het onderwijs: tips & tricks” plaats. Vandaag vond de live sessie plaats. Tijdens deze sessie is dr. Kathleen Schlusmans o.a. mede aan de hand van discussies binnen online fora ingegaan op de wijze waarop ICT in het onderwijs wordt gebruikt, op succes en faalfactoren, op het belang van een pedagogisch klimaat en op deskundigheidsbevordering. Deze blog post is mijn impressie, waarin ik ook kort stil sta bij deze manier van leren. Ik heb onder andere geleerd dat deskundigheidsbevordering op dit gebied is als fietsen met zijwieltjes.
Vind zelf het wiel uit! (#in #elzrg11)
Onderstaande blogpost heb ik voorgedragen bij de opening van het congres e-learning in de zorg, dat vandaag wordt gehouden.
"Vind het wiel niet opnieuw uit!"
Aldus de aanhef van de website van het congres E-learning in de zorg. Ik kan me hier niet in vinden. Daarmee wordt m.i. namelijk onterecht gesuggereerd dat de oplossing van Cello of het LUMC ook geschikt is voor andere zorginstellingen. Je zou er herhaling van fouten mee kunnen voorkomen. Of zoals Johan Cruijff ooit sprak: "voordat ik een fout maak, maak ik die fout niet".
Maar onze Johan heeft ook laten zien hoe belangrijk context is. Briljant voetballen is wat anders dan briljant besturen. Onze Johan weet er inmiddels alles van.
Pas dus op met het kopiëren van best practices. Want hoe leerzaam is plagiaat? Jouw organisatie heeft andere redenen om e-learning toe te passen. Jullie visie op leren komt niet overeen met de opvattingen van je concullega. De structuur van jullie organisatie ziet er anders uit, en dat geldt ook voor je leercultuur en je technische infrastructuur. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de e-learning readiness van jullie collega's.
Bovendien: veel organisaties, die e-learning hebben ingevoerd, zouden nu heel andere keuzes maken. Zowel wat betreft technologie, leerinhouden als veranderaanpak. Er is weinig 'evidence' op het gebied van e-learning. Maar dit weten we zeker!
Vind dus vooral zelf het wiel uit. Maar leer wel van elkaar. Reflecteer op ervaringen van anderen, stel kritische vragen, durf de grenzen van je eigen sector op te zoeken en er over heen te stappen. Realiseer je dat de invoering van e-learning voor 80% uit verandermanagement bestaat. Bedenk ook dat beslissers die onmiddellijk bij de start van de invoering van e-learning om een doortimmerde businesscase vragen, e-learning vermoedelijk niet zien zitten (maar dat niet durven toegeven).
Verlaat jouw e-learning comfort zone en deel met elkaar. Tijdens de Online Educa Berlijn, een week geleden, noemde Euro-commissaris Neelie Kroes 'delen' niet voor niets de beste voorwaarde voor competitie.
Ik wil jullie daarom tot slot enkele vragen mee geven, die je jezelf tijdens deze conferentie kunt stellen:
- voor welk probleem is dit een oplossing?
- welke leerresultaat bereik ik met…?
- wat zijn de business drivers van deze organisatie om … in te voeren?
- wat is nu echt de relatie tussen doel en resultaat?
- had ik een andere keuze gemaakt? welke? met welke reden?
- wat zijn de 20% belangrijkste factoren die 80% van het succes van initiatief x bepalen?
- wat vertel ik mijn naaste collega over dit initiatief?
- welke tip kan ik deze organisatie geven?
- zou ik dit initiatief nomineren voor de Nederlandse e-learning award? En zo ja: als best practice, innovatieve benadering of als jong talent?
Ik wens jullie dan ook veel leerplezier.
Onderzoek bevindingen bij het kiezen en implementeren van een ELO (#in)
Ik kreeg gisteren een mail van het Nederlands Netwerk voor Open- en Afstandsleren (NNOAL) over het project VLEs4VET: een Europees project rond implementaties van elektronische leeromgevingen. Dit project is onlangs beëindigd.
Er is kwantitatief onderzoek verricht naar de bevindingen bij het kiezen en implementeren van een ELO voor (beroeps)onderwijs in diverse Europese landen. Dit is aangevuld met een verzameling van best practices. (…) Een samenwerkingsverband van beroepsopleidingen in Dublin gaat de opbrengsten en adviezen inzetten bij hun keuze- en implementatieproces. Misschien ook interessant voor u als u voor een ELO-keuze staat of wilt overstappen naar een ander platform. Ook als u scholen hierbij begeleidt! Of bent u ELO-ontwikkelaar/leverancier? Dan treft u zeker waardevolle tips in de bevindingen aan.
Het meest interessante aan de website van het project is het onderdeel downloads. Je vindt hier onder meer lesplannen en een overzicht van quick wins van een elektronische leeromgeving. In het Engels, dat wel. Het onderdeel "Reflections regarding implementation and experiences with implementation of a VLE" wordt nog toegevoegd.
Vanavond mag ik bij de post-HBO opleiding e-learning van Fontys Extens weer een gastcollege verzorgen over de implementatie van e-learning.
Als voorbereiding heb ik de studenten gevraagd een ervaren collega binnen de eigen organisatie kort met een videocamera (die zij hebben gekregen) te interviewen over de belangrijkste leerpunten (do's en don'ts) ten aanzien van de invoering van ICT binnen de organisatie. Daarbij gaat het bij voorkeur om een e-/blended learningproject.Ik heb hen gevraagd het interview vervolgens -al dan niet voorzien van een wachtwoord- te publiceren op Vimeo of YouTube.
Vervolgens heb ik de cursisten verzocht om één interview te bekijken, en daaruit via een forum de voor hen belangrijkste les te trekken.
Aangezien deze opzet mij verleden jaar goed is bevallen, heb ik dit gastcollege dezelfde aanpak gehanteerd. Ik heb wel 'mijn model' wat aangepast. Ik onderscheid nu niet alleen meer de hoofdactoren curriculum, management/processen, mensen (en cultuur), en infrastructuur. Ik heb nu de politiek-bestuurlijke context, waarbinnen e-learning wordt ingevoerd, ook expliciet vermeld. Voor het overige veranderen mijn inzichten rond dit onderwerp niet echt.
E-learning implementeren: geleerde lessen
Gisteravond heb ik een gastcollege verzorgd over de implementatie van e-learning. Als voorbereiding heb ik de studenten gevraagd een ervaren collega binnen de eigen organisatie kort te interviewen over geleerde lessen. De studenten hebben ook op basis van een artikel (keuze uit drie) gekeken of zij aanvullende conclusies konden trekken. Dit leverde de volgende inventarisatie op:
Infrastructuur
- Houd rekening met de belasting van je netwerk als je een nieuwe applicatie implementeert (wat is de belasting?)
- De introductie van een nieuwe e-learning applicatie moet foutloos (testen, testen, testen). Je krijgt nooit een tweede kans om een eerste indruk te maken.
- Zorg er voor dat je docenten ook beschikken over de juiste hardware (computers, interactieve whiteboards) als je applicaties gaat gebruiken.
- Selecteer een toekomstbestendige oplossing. Kijk niet alleen naar de uitdagingen van vandaag.
- Waak er voor dat de applicatie te complex is voor de doelgroep.
- De keuze van je software is met name van twee zaken afhankelijk
- Vanuit de leercontent
- Vanuit onderwijsactiviteiten
- User-friendly technical support must be available, ideally onsite and on demand
- Do not underestimate the ongoing cost of technology-integrated teaching and learning
- ELO’s hebben ieder hun eigen beperking, daarom is een gepersonaliseerde portal nodig
- Lokale onderwijsproces moet leidend zijn.
- Helderheid over begrippen. Creëer eenduidigheid. Verder is de keuze van een goede leverancier ook van cruciaal belang. Heeft de gekozen leverancier affiniteit met het onderwijs.
Management
- Faciliteer medewerkers (bijvoorbeeld taakuren voor ondersteuning).
- Creëer draagvlak. Onder andere door veel te communiceren met betrokkenen. Is de groep betrokkenen erg omvangrijk, praat dan veel met sleutelfiguren.
- De e-learning oplossing moet consistent zijn met de visie en het beleid van de organisatie.
- Breng vooraf gedetailleerd en volledig in beeld wat de invoering van een e-learning oplossing kost.
- Maak een analyse en kies daarna voor een leverancier
- Active support must come from the top
- A non-dictatorial approach is always best
- Veel werd opgedrongen en werkte daarom niet
- Implementatiemanagement is cruciaal
- Draagvlak
- Aanpassen aan type organisatie
- Drie fases: pioneer, schoolbreed, integratie
- Do: Tevens moet er voldoende tijd vrijgemaakt worden voor goed implementatiemanagement en training en coaching van eindgebruikers.
- Don’t: Van boven af opleggen
Mensen
- Houd rekening met de rol van de cultuur in een organisatie. Binnen de ene organisatie staan medewerkers bijvoorbeeld kritischer ten opzichte van de introductie van nieuwe technologie, dan in de andere organisatie. Bedenk hoe je omgaat met weerstanden.
- Laat de lancering van een e-learning oplossing gepaard gaan met een marketingcampagne. Maak bijvoorbeeld video's die via je intranet te bekijken zijn, of posters.
- Zorg voor werkplekondersteuning van gebruikers.
- Houd rekening met de e-readiness van medewerkers. Waak ervoor om te snel te gaan.
- Geef gebruikers de gelegenheid om te experimenteren met de e-learning oplossing (en andere ICT).
- Als je veel rekening houdt met wat gebruikers al kunnen, kom je niet veel verder.
- Studenten zijn meer sociaal actief op internet dan docenten. Docenten minder vaardig als het gaat om ICT. Speel daar op in.
- Every school should have a core of teacher-computerists
- Teacher needs must come first
- An ongoing technology training program must be in place must come first
- Parents and students must be involved in the evolutionary process
- Everyone involved—administration, teachers, parents, and students—must be committed to the on-going change in teaching and learning methodologies that will accompany technology integration
- Jongeren vaardiger dan docenten; sociale levens speelt voor deel op het net. KRITISCHE NOOT: In het stuk wordt er stilzwijgend vanuit gegaan dat alle gebruikers al computervaardig zijn.
- Eén groepje heeft dit schema gemaakt over de samenhang tussen management en mensen gemaakt.
- Leer omgaan met verschil in IT-bagage tussen docent en student -> laat studenten docenten helpen bij het werken in de ELO
- Gedurende het traject moet er draagkracht ontstaan bij de diverse eindgebruikers.
- Uit diverse onderzoeken blijkt dat diverse generaties een andere benadering nodig hebben wanneer het om veranderen gaat.
Curriculum
- Het gebruik van een elektronische leeromgeving nam toe, toen een faculteit -mede op basis van een negatieve accreditatie- de wijze van beoordelen tegen het licht ging houden.
- Zet ICT daar in waar het het onderwijs kan ondersteunen.
- Goed voorbeeld doet goed volgen. Laat successen van collega's zien.
- Denk bij de introductie van een e-learning oplossing na over de gevolgen die het heeft voor de begeleidingstijd van medewerkers.
- Denk vooraf na over de tijdsinvestering die werken met een ELO met zich mee brengt, en met de wijze waarop interacties plaats vinden.
- Pas de inrichting van een ELO (structuur en functionaliteiten) aan aan het niveau van de leerlingen.
- Processen en onderwijsprincipes van een school of organisatie moeten worden ondersteund.
- Teachers must be given time and freedom to restructure the curriculum around the technology
- In bijvoorbeeld het competentiegerichte onderwijs kan ICT ondersteunen bij de innovatieprocessen.
- Do: Vooraf investeren in de innovatie van het onderwijs. Een specifieke aanpak per school, onderwijseenheid of leerling is noodzakelijk is ook bepalend voor de keuze van een ELO.
Opvallend is dat drie groepjes expliciet aangaven dat in hun artikel nauwelijks aandacht wordt besteed aan maatregelen met betrekking tot het curriculum.
Overigens kon men kiezen uit de volgende artikelen:
- De geaccepteerde elektronische leeromgeving
- The Ten Pillars of Successful Technology Integration in K-12 Schools
- Implementing E-Learning the Right Way
Leidde deze exercitie tot heel nieuwe inzichten? Ik denk het niet. Ik heb ook de neiging om een aantal conclusies te nuanceren (leerlingen inzetten bij professionalisering van docenten op het gebied van ICT hoeft niet altijd goed te werken).
Wel krijg je hierdoor op een gestructureerde manier een overzicht van de complexiteit van de implementatie van e-learning. Eén van mijn conclusies is dat de context van een organisatie sterk van invloed is op de implementatiestrategie die je kiest. Wat in geval X heeft gewerkt, hoef nog niet te werken in geval Y.
Vandaag mag ik weer een gastcollege verzorgen bij de post-HBO opleiding e-learning van Fontys Extens. Hoewel ik binnen deze leergang al vaker een gastcollege over de implementatie van e-learning heb gegeven, kies ik toch steeds voor een andere opzet.
Dit jaar wil ik geleerde lessen centraal stellen.
Als voorbereiding heb ik de studenten gevraagd een ervaren collega binnen de eigen organisatie kort (ongeveer 10 minuten) met een videocamera (die zij hebben gekregen) te interviewen over de belangrijkste leerpunten (do's en don'ts) ten aanzien van de invoering van ICT binnen de organisatie. Daarbij gaat het bij voorkeur om een e-/blended learningproject.Ik heb hen gevraagd het interview vervolgens -al dan niet voorzien van een wachtwoord- te publiceren op Vimeo of YouTube.
Vervolgens heb ik de cursisten verzocht om één interview te bekijken, en daaruit via een forum de voor hen belangrijkste les te trekken.
Het gastcollege start ik met een introductie (hoe kijk ik naar de invoering van e-learning). Vervolgens kijk ik door deze bril naar de geleerde lessen van de studenten (op basis van de video's), en naar enkele van mijn ervaringen. Daarna krijgen de studenten een opdracht om in tweetallen op basis van een artikel (keuze uit drie) te kijken of zij aanvullende conclusies kunnen trekken. Tenslotte vat ik hoofdlijnen samen. Ik zal daarbij met name ingaan op zaken die nog niet aan de orde zijn gekomen. Dat betekent dat niet alle slides aan de orde zullen komen.
Elearning Implementeren Gastcollege Fontys
View more presentations from wrubens.
Ik heb overigens een groot aantal bookmarks over implementeren verzameld.
Peer pressure bij de invoering van (t)e-learning
Normaal gesproken sla ik blog posts met alleen maar hyperlinks over. Bij het scannen van mijn RSS feeds viel m'n oog toch op een bijdrage van Rick Mans die verwijst naar Changing corporate culture is like getting kids to eat peas van Sherri Maxson.
Maxson beschrijft hierin wat we op het gebied van organisatieverandering kunnen leren van pedagogische strategieën om kinderen iets te leren eten wat ze eigenlijk niet lusten (zoals erwtjes, waar ik overigens nog steeds niet erg dol op ben):
What the researchers found ultimately worked the best was sitting the child at a table with other children who liked and ate their peas on their own. The child modeled his behavior to confirm to the others – peer pressure works!
Maxson komt op basis van pedagogisch onderzoek tot zeven tips. Vertaalt naar de implementatie van (t)e-learning komt dit op het volgende neer:
- Zoek mensen in je organisatie die wel van (t)e-learning houden. Plaats hen in sleutelposities waarin zij collega's kunnen beïnvloeden, en facilitair hen peer pressure uit te oefenen.
- Investeer in relaties tussen teamleden, die bezig zijn met (t)e-learning, en anderen in de organisatie.
- Betrek anderen bij het nemen van beslissingen. Durf ook los te laten (autonomie voor anderen).
- Waardeer feedback van teams en medewerkers op de toepassing van (t)e-learning binnen je organisatie.
- Deel informatie over de invoering van (t)e-learning. Deel ook conversaties over en ervaringen met (t)e-learning.
- Ontwikkel richtlijnen (hetgeen wat anders is dan voorschriften).
- Experimenteer. Durf fouten te maken.
Bij het opstellen van de tips drijft Maxson af van de metafoor van de erwtjes. Erg is dat niet. De belangrijkste les is immers het toepassen van peer pressure. Het werkt inderdaad vaak goed als collega's laten zien dat (en hoe) (t)e-learning werkt. Het not invented here-argument is dan vaak minder aan de orde.