In 2012 werkte een aantal hoger onderwijsinstellingen samen om tools voor digitaal toetsen te ontwikkelen. Deze tools kunnen worden gebruikt voor het ontwerpen van vragen en toetsen, voor het afnemen van toetsen en voor kwaliteitszorg rondom toetsen.
Aanstaande woensdag start de OpenU masterclass over de balans tussen formatief en summatief toetsen. Deze online masterclass wordt verzorgd door dr. Desirée Joosten-ten Brinke. Het is nog steeds mogelijk om je hiervoor in te schrijven.
Van 30 januari tot en met 6 februari verzorgt de Open Universiteit een OpenU masterclass over de balans tussen formatief en summatief toetsen. Deze online masterclass wordt verzorgd door dr. Desirée Joosten-ten Brinke.
Zelfs onderwijsinstellingen en opleidingsinstituten die op grote schaal online leren inzetten, laten hun lerenden vaak nog naar locaties komen om daar toetsen en examens te maken. Maar ook dat gaat veranderen.
Voor de bekwaamheden van de 21ste eeuw zijn andere manieren van beoordelen nodig, dan het afnemen van gestandaardiseerde testen. Dat stelt Maggie Hos McGrane. Er moet immers een relatie zijn tussen te behalen leerdoelen en de wijze waarop je deze doelen toetst. Vind je belangrijk dat lerenden kritisch leren denken, problemen kunnen oplossen of digitaal geletterd zijn? Pas dan de wijze van beoordelen aan.
7 reasons why Kafka would have loved assessment is op z'n minst een originele blogpost waarin Donald Clark de bestaande praktijk van beoordelen vergelijkt met Het Proces van Franz Kafka.
Young people are in a perpetual world of exams and are not sure why the world is so determined to accuse them and find them guilty of not knowing huge tranches of weird stuff.
Clark heeft hierbij de standaard, fraudegevoelige, summatieve toetsen voor ogen die niet echt meten wat je wilt meten. Deze toetsen kijken vooral naar wat je niet kunt (of vooral niet kent). Ook ben je snel vergeten wat je tijdens deze toetsen gereproduceerd hebt, en wordt gebruik gemaakt van tools die lerenden in het dagelijks leven volgens Clark nauwelijks nog gebruikt. Tenslotte is volgens hem sprake van een slechte kwaliteitscontrole.
Donald Clark concludeert daarom:
We’re stuck with a Kafkaesque approach that is relentless, bureaucratic, accusatory and often tests the wrong things for the wrong reasons, killing the desire to learn. We’ve turned our children into a generation of Josef Ks.
Zoals zo vaak chargeert Clark. Althans voor zo ver ik kan oordelen over toetsen binnen het Nederlandse onderwijs. Binnen ons onderwijs wordt veel diverser en authentieker beoordeeld. Al kan het natuurlijk altijd beter, en bestaat ook hier soms de neiging om vooral weer summatieve kennistoetsen af te nemen.
De vergelijking is uiteraard mooi gevonden.
Donald Clark heeft een keynote bijgewoond van assessment 'goeroe' professor Paul Black en vat samen waarom het geven van cijfers voor formatieve beoordelingen schadelijk is voor het leerproces:
The mark is seen as a score on fixed ability, fixing in the mind of the learner a view of themselves.
It reinforces the idea of innate ability rather than aspirational learning.
Volgens Black toont onderzoek aan dat het geven van commentaren alleen beter werkt dan het geven van cijfers (al dan niet in combinatie met feedback), behalve bij lerenden die goed presteren. Dat komt omdat cijfers als definitief worden beschouwd, en leerlingen die minder goed presteren demotiveren.
In Never praise a child benadrukt Clark -op basis van Black's keynote- het belang om het werk van een lerende te complimenteren, en niet de lerende zelf. Hij waarschuwt er voor om antwoorden te veroordelen, maar pleit ervoor om vooral positief te blijven en specifiek te zijn in het commentaar. Ook stelt hij dat sociale media zich juist bij uitstek lenen om feedback te geven.
Een herkenbare bijdrage. Ik vond lage cijfers ook altijd demotiverend werken. Op mijn middelbare school hadden wij bijvoorbeeld een docent Nederlands die bij dictees (bestaande uit weinig betekenisvolle, ingewikkelde, teksten) zelfs minpunten gaf. Bij vijftien fouten kreeg je een -5. Dat werd 'humor' genoemd. Ja, vroeger was het onderwijs inderdaad beter dan nu (ik heb deze 'schande voor z'n vak' gelukkig zelf nooit gehad).
Ander voorbeeld: ik had als veertienjarige bij scheikunde in het begin grote moeite om formules voor stoffen uit mijn hoofd te leren. Een kwestie van een niet passende manier van leren. Nadat ik de 'geest' zag, ging het veel beter. Maar de drie 1-en waren inmiddels natuurlijk niet meer te compenseren. Ik was dan ook blij dat ik scheikunde aan het eind van het jaar kon laten vallen.
Aan de andere kant heb ik ook ervaren dat hoge cijfers tot genoegzaamheid kunnen leiden, die op termijn leiden tot mindere leerprestaties. Drie keer een 10 achter elkaar voor een dictee leidde er op de basisschool bijvoorbeeld toe dat ik dit onderdeel maar niet meer bij hield (met vervolgens een 6,5 tot gevolg).
Ik deel dus de kritiek op het geven van cijfers bij formatieve beoordelingen. En ja: mijn eigen onderwijservaringen hebben geleid tot mijn passie voor leren.
Opvallend is wel dat Black's pleidooi gedaan wordt in een tijd waarin juist weer meer aandacht is voor het geven van cijfers. Niet alleen aan het einde van een opleiding, maar ook tussendoor. Lerenden, ouders (van goed presterende leerlingen), docenten en beleidmakers ontlenen er houvast en zekerheid aan. Black's op onderzoek gebaseerde analyse toont echter aan dat deze zekerheid averechts kan werken voor de succesvolle ontwikkeling van alle lerenden.
Questionmark Perception (QMP) is waarschijnlijk wereldwijd de meest gebruikte elektronische toetsapplicatie. Ook in Nederland wordt QMP gebruikt. Binnen eigentijdse vormen van leren kunnen dergelijke applicaties worden gebruikt voor het op een efficiënte en flexibele manier:
De firma Questionmark is onlangs met een gratis app gekomen voor de iPhone, iPod Touch en iPad. Met deze app kun je contact maken met je eigen QMP-server. Beschik je niet over een eigen QMP-server, dan kun je gebruik maken van een demo-omgeving.
De interface is erg simpel. Wel blijkt uit mijn test dat niet alle vraagvormen op de iPad worden ondersteund (de HOT-question).
Ik zie veel heil in het mobiele gebruik van dergelijke applicaties. Je bent dankzij mobiele technologie veel flexibeler om 'just-in-time' voorkennis te toetsen of om te kijken of lerenden een uitleg begrepen hebben.
Ik hoop wel dat Questionmark dergelijke toepassingen ook voor andere mobiele apparaten ontwikkeld.
Binnen het Nederlandse voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs neemt de neiging toe om alle leerlingen van een opleiding te beoordelen met standaard testen. Niet doen, zegt Ken Robinson in dit interview.
Robinson benadrukt dat gestandaardiseerde testen soms noodzakelijk zijn. Denk aan bloedtesten. Toetsen in het onderwijs gaan er echter van uit dat alle kinderen hetzelfde zijn. Kinderen hebben echter verschillende talenten en leren op diverse manieren. Standaard testen houden daar onvoldoende rekening mee. Robinson spreekt in het vraaggesprek daarom over het onderwijssysteem als een verouderd "manufacturing system".
Volgens sir Ken Robinson gaan we veel te veel uit van een beperkte visie op intelligentie. Hij pleit er voor om meer te kijken naar de vermogens van mensen, naar waar kinderen goed in zijn. "Rethinking talent" is nodig. Daar moet je vervolgens je onderwijssysteem om heen bouwen.
Ik ben het daar mee eens, maar wil wel benadrukken dat het onderwijs leerlingen ook moet helpen dingen te leren, die zij nog niet zo goed beheersen. En je niet alleen richten op zaken die de leerling al onder de knie heeft. Bij samenwerkend leren loop je bijvoorbeeld het risico dat leerlingen die taken gaan uitvoeren waar zij al goed in zijn. Docenten moeten daar voor waken. Het is echter zinloos leerlingen iets te laten leren waar zij geen talent voor hebben noch passie voor voelen.
Wil je Ken Robinson live aan het woord horen? Dat kan volgende week woensdag. In het kader van de reeks The Future of Education interviewt Steve Hargadon op woensdag 31 maart a.s. via de applicatie Elluminate. Je moet er wel vroeg voor opstaan of laat naar bed voor gaan. Het interview duurt van 2 tot 3 uur 's nachts (dus als de woensdag net is begonnen). Meer informatie?
Na aanvankelijk populair te zijn geweest, is het nut van digitaal toetsen bij de invoering van competentiegericht leren ter discussie gesteld. Niet terecht betoog ik in Digitaal toetsen en competentiegericht leren , editie elf uit de reeks Hoe kan ICT competentiegericht leren versterken?. Mits je deze applicaties maar didactisch zinvol in zet.
