feb 012011
 

Deze erg handige tabel helpt docenten bij het maken van een afweging tussen het inzetten van een weblog, wiki of Google Docs binnen het onderwijs. Wie kunnen er samenwerken, hoe worden bijdragen geordend, wat zijn voorbeelden, wat zijn voordelen en wat nadelen?

Vooral deze laatste twee onderdelen helpen je bij het maken van een keuze. Ik weet dat onderwijsgevenden, als ze überhaupt gebruik willen maken van deze applicaties, twijfelen tussen wiki's en Google Docs. Voor hen is dit document bijzonder bruikbaar. De relatie met leerdoelen en leerinhouden (binnen je context) zul je grotendeels zelf moeten leggen. De tabel vergroot wel je technological pedagogical knowledge.

nov 052010
 

In het artikel Radical transparency: Open access as a key concept in wiki pedagogy breekt Rolf K. Baltzersen van het Østfold University College een lans voor transparantie als didactisch uitgangspunt, als je open toegankelijke wiki's wilt gebruiken binnen het onderwijs. Dit vereist volgens hem een herdefinitie van begrippen als 'klas' of 'opdracht'. Transparantie heeft volgens Baltzersen voor het onderwijs een aantal voordelen:

  1. Studenten leveren betere kwaliteit als zij weten dat anderen toegang hebben tot hun informatie en bijdragen.
  2. Studenten kunnen van anderen leren als zij toegang hebben tot hun bijdragen.
  3. Studenten leren van de feedback die anderen geven, als deze toegang hebben tot het werk van studenten.
  4. Buitenstaanders kunnen gemakkelijker betrokken worden als zij toegang hebben tot het werk van studenten. Op die manier kunnen meerdere perspectieven bij het leren betrokken worden.

De auteur haalt Scardamalia en Bereiter aan, die het internet beschouwen het eerste realistische, en motiverende, middel voor studenten

to connect with civilisation-wide knowledge building and to make their classroom work a part of it. (…) The driving force is not so much the individual interests of children as their desire to connect with what is most dynamic and meaningful in the surrounding society. From this standpoint the fundamental task of education is to initiate students into a knowledge creating culture, and to help them find a place in it. In light of this challenge, both traditional educational practice and newer constructivist methods appear to be limited in scope. Students should not only develop knowledge-building competencies, but also come to see themselves and their work as part of the civilisation-wide effort to advance knowledge frontiers.

Baltzersen schrijft in zijn artikel over een tekstboek-project, waarin een formele leeromgeving is gecreëerd die was gebaseerd op een cultuur van informeel leren. Het boek is gepubliceerd op Wikibooks, en tot stand gekomen via opdrachten (artikelen maken, artikelen van anderen herzien, en dergelijke). Studenten uit leerjaar 2009 bouwden voort op bijdragen van studenten uit het jaar ervoor.

De auteur presenteert in het artikel een matrix waarmee hij de dimensies van transparantie illustreert. Deze matrix laat zien welke leeractiviteiten zijn uitgevoerd door de verschillende betrokkenen (waaronder oud-studenten, aankomende studenten en buitenstaanders). Zo hebben alle betrokkenen commentaar gegeven op reflecties die studenten schreven over een wiki-opdracht. De matrix zegt overigens niets over de hoeveelheid uitgevoerde leeractiviteiten.

Baltzersen signaleert dat studenten beseffen dat de kwaliteit en bruikbaarheid van het wiki-boek van hen afhankelijk is. Hierdoor voelen zij zich mede-eigenaar van de wiki. Bovendien ervaren zij het werken aan de wiki als betekenisvol:

Knowing that someone else will try to improve their own work seems to strengthen a feeling of doing something that is of value.

Ook het kunnen verbeteren van teksten van anderen wordt door studenten als zeer leerzaam ervaren. Volgens Baltzersen is er bij studenten zelfs sprake van een gevoel van trots.

Studenten geven aan dat zij artikelen in de wiki niet altijd 'af' hebben gemaakt. Wel hebben zij duidelijke voortgang geboekt ("idea improvement"). In feite is ook sprake van een "never ending knowledge production process". Baltzersen constateert ook dat studenten zich vaak niet altijd competent genoeg vinden om bijdragen van anderen te veranderen.

Studenten blijken 'wereldwijde' leeromgevingen te waarderen, mits -zoals in het algemeen met ICT in het onderwijs het geval is- er sprake is van een zorgvuldig didactisch ontwerp. Baltzersen concludeert ook:

In the article I suggest that "outsiders" and "former and future students" should be included as categories in a pedagogical definition of transparency. These categories represent a radical expansion of course space and course availability.

Dankzij wiki's ben je dus in staat over de grenzen van je traditionele leeromgeving heen te stappen, en bijvoorbeeld studenten van verschillende leerjaren met elkaar samen te laten leren. Je kunt daardoor ook kennis omtrent complexe thema's over veel langere tijd ontwikkelen (wat terecht is omdat veel kennis in ontwikkeling blijft). Binnen dergelijke leeromgevingen staan didactische principes als community building and participatory involvement belangrijk. Studenten leren er ook kennis te creëren en samen te leren.

Het artikel Radical transparency: Open access as a key concept in wiki pedagogy laat wat mij betreft zien dat wiki's bij kunnen dragen aan waardevolle leerervaringen. Mits je er een bijpassende didactiek bij hanteert. Daarbij sluit Baltzersen aan op de de bijdrage van Lowenthal en Thomas, die onlangs stelden dat ICT vaak 'didactisch vernietigend' wordt toegepast.

apr 272010
 

Wiki's zijn in potentie krachtige instrumenten om kennisconstructie mee te faciliteren. Dat weten web 2.0-adepten met een warm kloppend hart voor leren inmiddels wel. Maar hoe kijken lerenden aan tegen het gebruik ervan binnen het onderwijs? Over die vraag gaat Why Wikis? Student Perceptions of Using Wikis in Online Coursework. De auteurs concluderen dat de veertig studenten (leraren in opleiding), na aanvankelijke aarzelingen, uiteindelijk positief zijn over het gebruik van wiki's binnen het onderwijs.

Wiki's zijn volgens de onderzoekers vooral geschikt voor "many-to-many" communicatie. In navolging van J.Howe sluiten wiki's volgens de onderzoekers aan bij de vier typen processen die web 2.0 kenmerken:


you make it, you name it, you work it, and you find it.


De eenvoud van wiki's maakt deze applicaties geschikt voor samenwerkend leren op diverse niveaus binnen het onderwijs, stelt men. Uit de literatuur komen echter ook beperkingen naar voren. Bijvoorbeeld: de wijze waarop wiki's voor leren worden ingezet matchen niet bij de verwachting van lerenden over de wijze waarop het onderwijs zou moeten krijgen.

De onderzoekers hebben de wiki ingezet binnen online afstandsonderwijs. Gedurende vijf weken moesten de studenten in kleine groepen door middel van een wiki kennis creëren over een bepaald onderwerp. Kenmerkend daarbij waren ook handleidingen (o.a. via video) en richtlijnen die werden verstrekt door docenten. Via een survey en reflectiepapers is onderzocht hoe studenten aankeken tegen deze werkwijze. De respons was hoog.

De leraren in opleiding vinden in overgrote meerderheid dat wiki's geschikte tools zijn voor doceren en leren. Een ruime meerderheid (ongeveer tweederde) ziet wiki's als effectief middel voor het gezamenlijk oplossen van een probleem. Praktisch alle studenten denken dat wiki's samenwerkend leren kunnen faciliteren. Het meest kritische is men nog over het gebruikersgemak van wiki's, en over zaken als bezorgdheid over beveiliging. De auteurs concluderen ook:


Surprisingly, there did not appear to be a strong correlation with students who perceived
themselves as lacking competence in using wikis for instruction and their overall response
to wikis as tool for teaching and learning.


Opvallend is ook dat de respondenten in de reflectiepapers benadrukken persoonlijke professionele groei te hebben doorgemaakt, door te werken met de wiki. Verder geven zij aan dat een persoonlijke connectie is ontstaan met de bestudeerde leerstof.

De onderzoekers hebben de leraren in opleiding ook gevraagd naar eventuele toepassingsmogelijkheden van wiki's in het 'K12-onderwijs'. Ongeveer driekwart van de respondenten denkt dat wiki's gebruikt kunnen worden om binnen het onderwijs samen aan een project te werken. Het samen doen van onderzoek scoort ook hoog. Een minderheid ziet de wiki ook als middel om meer docentgecentreerd onderwijs te verzorgen.

De auteurs concluderen dat hun bevindingen nauw aansluiten bij andere onderzoeken naar het gebruik van wiki's. Zij sluiten hun bijdrage af met zinvolle aandachtspunten waar je rekening mee moet houden als je met wiki's in het onderwijs aan de slag wilt gaan: wat is het doel van je wiki, hoe wil je deze inzetten? Waar moet ik aan denken als ik een wiki platform selecteren wil? Waar moet ik in mijn didactisch ontwerp rekening mee houden? Welke informatie moet ik aan lerenden verstrekken?

Zinvolle vragen. Want één van de redenen van de positieve uitkomsten van dit onderzoek is volgens mij het zorgvuldige didactische ontwerp van de cursus waarbinnen de wiki een duidelijke plek innam. Andere redenen voor het succes zouden wel eens kunnen zijn:

  • De cursus betrof een online cursus. De lerenden waren al bereid om online te leren.
  • De onderzoeksgroep betrofleraren in opleiding. Je mag verwachten dat deze doelgroep open staat voor experimenten met leertechnologie…..

Helaas besteden de onderzoekers geen aandacht aan de kwaliteit van de leerresultaten die via de wiki's tot stand gekomen zijn. Ook is men niet altijd even zorgvuldig met de typering van ICT als web 2.0 (vooral in de inleiding).

%d bloggers op de volgende wijze: