Donald Clark formuleert zeven redenen die hem doen twijfelen aan de resultaten van Sugata Mitra’s Hole in the Wall-projecten. Als je echter kritisch kijkt naar Clark’s bijdrage, dan kun je juist daar ook de nodige vragen bij stellen.
Wat maakt iemand tot een effectieve ‘zelfstudie-student’?
Volgens Staff Writers kent een effectieve ‘zelfstudie-student’ vijftien geheimen. Writers gaat daarbij uit van zelfgeorganiseerd leren, niet zozeer van formele vormen van afstandsleren. Ik wil daar nog twee tips aan toevoegen.
Het mooiste aan de blogpost Top 10 manieren om leerlingen verantwoordelijkheid voor hun eigen leren te geven van Frans Droog is in mijn ogen dat hij een weblog gebruikt om impliciet te reflecteren op zijn veranderende beroepssituatie. Frans is sinds dit schooljaar gaan werken op een Dalton school, en is zich nog meer bewust geworden van het belang om leerlingen inzicht te geven in hun eigen leerproces en ze hier mede verantwoordelijk voor te maken. Via Twitter is hij geattendeerd op een blogpost waarvan hij de inhoud combineert met zijn praktijkervaringen. Eén en ander heeft geleid tot tien -op zich ook waardevolle- tips.
Een goed voorbeeld van de wijze waarop internettechnologie gebruikt kan worden voor de zelfgeorganiseerd leren.
Erwin Blom heeft de afgelopen dagen twee blogposts geschreven, die wat mij betreft schreeuwen om een reactie. In Het opleidingsinstituut dat internet heet beschrijft Erwin hoe zijn kinderen InTienLessen.nl gebruiken om muziek te leren spelen. Erwin schrijft:
Kijk rond en overal stuit je op colleges, lezingen, essay's, howto's en andere (levens) lessen. Het blijft me verbazen. Voor wie wil is internet één groot opleidingsinstituut, een voortdurende leerschool.
In Het opleidingsinstituut dat TED heet voert hij TED op als voorbeeld van de kracht van online video voor innovaties. De Khan Academy is ook zo'n bekend voorbeeld.
Ik zal de laatste zijn die de waarde van TED of het internet voor leren ter discussie gaat stellen. Maar we moeten ons wel realiseren dat leren meer is dan het consumeren van informatie (al dan niet in de vorm van video). Dit wordt onder meer geïllustreerd door Bloom's digitale taxonomy van Andrew Churches.
Leren is meer dan het kunnen onthouden van informatie. Het gaat ook om begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren en creëren. Of neem de piramide van Miller:

Heel veel online materiaal is gericht op de onderste twee lagen van deze piramide (het 'Kennen'). Het bekijken van een video, en eventueel het nadoen van een instructie, vormt maar een aspect van leren.
Kunnen lerenden het internet (of de TED video's) gebruiken voor zelfgeorganiseerd leren? Ja, dat kan. De onderzoeken van Sugata Mitra laten zien dat kinderen ook zonder begeleiding kunnen leren, als je bij hen maar de juiste snaar weet te raken. Of, zoals Ken Robinson het formuleert, als talent en passie maar samen komen.
Bovendien biedt het internet met al haar communities en applicaties, die gericht zijn op user generated content, interactie en co-creatie, tal van andere mogelijkheden voor activerende leeractiviteiten.
Maar laten we wel wezen: zelf-georganiseerd leren gaat niet vanzelf. Veel jongeren en volwassenen hebben vaak nog begeleiding nodig, en zijn (nog) niet in staat om zelf-georganiseerd te leren. Deels ligt dat aan hun leervoorkeur, deels omdat ze dat nooit hebben geleerd (niet iedereen verkeert in een stimulerende 'leer'omgeving), en deels omdat het onderwijs hen heeft afgeleerd om zelfstandig te leren. Het is één van de taken van het onderwijs om jongeren te bekwamen om zelf-georganiseerd te leren, en zich daarmee in elk geval gedeeltelijk overbodig te maken.