Bespreking tool ‘Kies wijzer je digitaal leermateriaal!’

De zone Naar digitale (open) leermaterialen van het Versnellingsplan Onderwijsinnovatie met ICT heeft de tool ‘Kies wijzer je digitaal leermateriaal!‘ samengesteld. Deze tool wil docenten helpen bij het afstemmen van digitaal leermateriaal op leerdoelen en gewenste didactische werkvormen.

Kieswijzer digitaal leermateriaal
Bron: Zone Naar digitale (open) leermaterialen

De tool gaat uit van de herziene taxonomie van Bloom. Je kiest eerst het type leerdoel zoals ‘begrijpen’ of ’toepassen’. Elk type leerdoel kent acties. Als je voor een actie kiest, dan zie je wat voor leermateriaal daarbij kiest. De gemaakte keuzes worden onderbouwd met onderzoeksartikelen.

Bijvoorbeeld: je kiest bij het type leerdoel ’toepassen’ voor de actie ‘oefenen’. Je ziet dan dat virtual reality daarbij als leermateriaal past. Dit wordt onderbouwd in een meta-review van Reisoğlu cs (2017).

Ik vind het sterk dat men een tool heeft ontwikkeld waarin de relatie tussen leerdoelen, leeractiviteiten en leermaterialen wordt gelegd. Verder vind ik de onderbouwing van keuzes middels bronnen en het gebruik van de herziene taxonomie van Bloom sterk. De tool zet ook absoluut aan tot denken.

Ik wil echter ook kanttekeningen plaatsen:

  • Bepaalde type leerdoelen bereik je door een combinatie van activiteiten. Je begrijpt bijvoorbeeld een concept als ‘asynchroon online leren’ door er over te lezen, door een podcast te beluisteren of een video te bekijken, en vervolgens door er met anderen over te discussiëren of door er een samenvatting van te maken. Deze combinatie van activiteiten zie je niet terug in deze tool.
  • Je kunt de type leerdoelen niet altijd van elkaar scheiden. Doceer- en leeractiviteiten zijn vaker gericht op meerdere type leerdoelen, zoals ‘herinneren’ en ‘begrijpen’. Dat blijkt ook uit de overlap van acties bij leerdoelen. Dat leidt echter ook tot inconsistenties. Volgens de tool zou je AR bij ‘herinneren – observeren’ wel, maar bij ‘begrijpen – observeren’ niet moeten toepassen.
  • Didactische werkvormen zijn beschreven als ‘acties’. Een didactische werkvorm is echter niet hetzelfde als een ‘actie’. Ik kan me trouwens goed voorstellen dat de samenstellers het enorme scala aan didactische werkvormen niet hebben gebruikt binnen deze tool.
  • De samenstellers zijn selectief geweest bij het benoemen van de acties. Dat komt door de bron die zij hebben gebruikt (een worksheet van de TU Delft). Bij het type leerdoel ‘herinneren’ mis ik bijvoorbeeld de acties ‘lezen’ en ‘kijken’.
  • Het zou handig geweest zijn als de samenstellers een verklarende woordenlijst hadden opgenomen. Wat verstaan zij bijvoorbeeld onder ‘samenvatten’, ‘instructie’, ‘creëren’ en ‘innoveren’? Valt ‘video’ bijvoorbeeld onder ‘visualisaties”? Audio is wel apart benoemd, video niet. Ik vind bepaalde keuzes namelijk niet logisch. Bijvoorbeeld: bij ‘begrijpen – samenvatten’ noemen de samenstellers als digitaal leermateriaal alleen ‘visualisatie’, maar niet ’tekst’. Terwijl je uiteraard ook een geschreven samenvatting kunt maken. Maar wellicht komt dit doordat de samenstellers ‘samenvatten’ anders interpreteren dan ik doe.
  • De samenstellers noemen een ‘mooc’ (massive open online course) een aantal keren als leermateriaal. Een ‘mooc’ bestaat echter uit verschillende typen leermaterialen en leeractiviteiten. Ik zou een ‘mooc’ dus niet als ‘leermateriaal’ typeren. Als je dat wel doet, dan hoort een ‘mooc’ m.i. ook thuis bij ‘herinneren’ en ‘begrijpen’.
  • Je kunt bij ‘acties’ kiezen uit verschillende leermaterialen. Ik kan echter niet altijd gemaakte keuzes volgen. Bij ‘begrijpen – demonstreren’ verwijzen de samenstellers alleen naar ‘audio’, maar niet naar ‘visualisaties’. Terwijl je via video uiteraard ook ook kunt demonstreren.

This content is published under the Attribution 3.0 Unported license.

Delen

Een reactie

  1. Dank Wilfred voor deze recensie en met name de opmerkingen die je erbij hebt gemaakt. Als één van de auteurs van de tool (met collega’s Leontien van Rossum (Fontys) en Sylvia Moes (VU)) hebben we de intentie om de tool te onderhouden en regelmatig uit te breiden met nieuwe informatie. Der keuzes en verbindingen die we aanbieden in de tool zijn bepaald door papers die evidence aantonen voor de verbinding (liefst open access beschikbaar). In je opmerkingen vermeld je meerdere verbindingen die je mist. Dat komt dan doordat we daar geen papers voor hebben gevonden. We willen daarom gebruikers van de tool ook oproepen om ons te voorzien van papers die we mogelijk gemist hebben. Die oproep ontbreekt trouwens nu nog bij de tool, maar gaan we wel toevoegen.

    In één van je opmerkingen verbaas je je erover dat we een MOOC leermateriaal noemen. Die vraag wil ik terugleggen met een wedervraag: wat is jouw definitie van leermateriaal? Ik heb een tijd terug in een blog die vraag eens proberen te beantwoorden en heb toen nergens een breed geaccepteerde definitie weten te vinden. Zie https://www.robertschuwer.nl/?p=2725. Dat geeft (misschien teveel?) ruimte aan invulling van het begrip leermateriaal. Ook Ben Janssen heeft een poging gedaan de begrippen leermiddelen en leermaterialen te omschrijven. Ik verwijs daarvoor naar p. 15 van het rapport “Digitale leermaterialen in het hoger onderwijs” (https://www.versnellingsplan.nl/Kennisbank/publicatie-rapport-digitale-leermaterialen-in-het-hoger-onderwijs/).

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

* Checkbox GDPR is verplicht

*

Ik ga akkoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.