Vormen van synchroon, live, online leren

Ik realiseerde mij vanochtend dat ik vaak over synchroon online leren heb geblogd, maar nog nooit over de verschillende vormen van synchroon online leren. Dat wil ik in deze bijdrage doen.

Ik ben op dit moment bezig met de voorbereiding van een webinar over webinars. Daarbij passeren verschillende begrippen rond synchroon online leren de revue, die ik hier kort wil toelichten. Ik baseer me hierbij onder meer op de heldere bijdrage Live Online Learning: What Are The Differences Between A Webinar And A Virtual Classroom? van Jo Cook.

Synchroon online leren

Online leren vindt heel vaak tijd- en plaatsonafhankelijk plaats. Je kunt echter ook met een groep mensen op hetzelfde tijdstip, dus live, online leren. Je bevindt je dan op verschillende plekken, maar je leert wel op hetzelfde tijdstip via internettechnologie. Er zijn verschillende vormen van synchroon online leren (zie hieronder).

Weblecture

Een weblecture wordt ook vaak in dit verband genoemd. Dat is echter niet terecht. Bij een weblecture gaat het om een video-opname van een lezing of college. Er is geen sprake van een live sessie.

Videoconference

Met behulp van online video en audio kunnen groepen mensen met elkaar live interacteren terwijl zij zich op verschillende locaties bevinden. Meestal gaat het daarbij om een groep personen die converseert met een andere groep personen. Er is echter geen sprake van een docent die instructie geeft. Deze toepassing wordt gebruikt voor overleg op afstand, maar bijvoorbeeld ook bij samenwerkend leren. De deelnemers kunnen elkaar vaak ook via de betreffende applicatie documenten toesturen of het beeldscherm met elkaar delen.

Online overleg

Hierbij gaat het om individuen die met elkaar live, online, kunnen overleggen. Dankzij chat, maar meestal ook via audio en video. Bij videoconferencing zijn het groepen die met elkaar interacteren. Bij online overleg gaat het dus om individuen die met elkaar converseren. Er is ook nu geen sprake van een docent die instructie geeft. Hooguit geeft een docent nader toelichting aan een lerende die een instructie niet heeft begrepen. Online overleg heeft dan de vorm van een één-op-één coachingsgesprek op afstand, een online voortgangsgesprek met een lerende, een stagebegeleider en een praktijkopleider van een bedrijf, of via een online overleg tussen lerenden over een bepaalde opdracht.

Online masterclass

Masterclasses zijn losstaande lessen over een afgebakend onderwerp die door een expert worden verzorgd. Deze masterclasses kunnen ook online worden verzorgd. Het format en de mate van interactie kan variëren.  Zo ben ik betrokken geweest bij online masterclasses van de Open Universiteit die een doorlooptijd hadden van een week. Daarbij moesten deelnemers zich asynchroon voorbereiden, deelnemen aan een online live sessie, weer asynchroon online leren, waarna een tweede online live sessie en een evaluatie de masterclass afsloten. Je hebt echter ook online masterclasses van bijvoorbeeld een uur, di vooral bestaat uit een college door een expert. Online masterclasses kunnen ook de vorm hebben van een webinar of virtual classroom sessie.

Webinar

De term ‘webinar’ komt van ‘web’ en ‘seminar’. Bij een webinar geeft een docent/opleider een instructie of uitleg (via een presentatie of online demonstratie door het beeldscherm te delen). De spreker licht bijvoorbeeld toe wat de eigenschappen van een nieuw product zijn, laat zien hoe een nieuwe applicatie werkt, of bespreekt een bepaald concept of theorie. Verder kunnen er vragen worden gesteld (via audio of chat) en kunnen peilingen worden gehouden. Webinars kennen veelal grote groepen deelnemers. Volgens Jo Cook worden webinars ook voor marketingdoeleinden gebruikt. Dan kunnen honderden mensen deelnemen.

Virtual classroom

Jo Cook schrijft dat een de term ‘virtual classroom’ suggereert dat een klaslokaal wordt gesimuleerd. Daarin communiceren lerenden ook met anderen en kunnen zij leerstof bekijken. Bij een virtual classroom kan een docent/opleider daarom ook instructie of uitleg geven. Er is echter vooral sprake van veel interactie door deelnemers. Deelnemers bespreken onderwerpen in subgroepen, maken bijvoorbeeld samen presentaties of mindmaps, verzorgen presentaties, enzovoorts. De docent staat dus veel minder ‘centraal’. In vergelijking met een webinar is het aantal deelnemers veel beperkter (10-30 personen).

Visueel ziet dit er m.i. als volgt uit:

Vormen synchroon online leren

In feite is er sprake van een glijdende schaal tussen webinars en virtual classes. Cook stelt dat het aantal deelnemers sterk van invloed is op

what you can do with people, which impacts how you can facilitate, what you can deliver and how much you can adapt to the needs of the people you are with.

Bij grote aantallen gebruikers kun je onmogelijk het grootse deel van de gebruikers aan het woord laten. Het is dan ook onmogelijk om aandacht te geven aan elke bijdrage die deelnemers via de chat geven. Bij een grote groep deelnemers is het aan te raden dat je werkt met een aparte moderator die zich focust op de chat. Ook kun je moeilijk honderd deelnemers laten werken met een whiteboard.

Jo Cook gaat in haar bijdrage ook in op de ideale lengte van een sessie. Die ideale lengte bestaat dus niet. Deze is afhankelijk van het onderwerp, de doelgroep en wat je met de sessie beoogt. Mijn ervaring is wel dat deelnemers sneller zijn afgeleid als een sessie langer duurt ben er sprake is van weinig interactie en afwisseling (nog sneller dan bij face-to-face sessies).

Technologie

Je kunt verschillende applicaties gebruiken voor synchroon online leren. Deze applicaties verschillen onderling vaak zeer wat betreft functionaliteit, en ook prijs. De meeste applicaties, die voor synchroon online leren worden gebruikt, zijn minder geschikt voor het faciliteren van virtual classrooms. Onder meer omdat zij maar beperkte functionaliteiten hebben voor interactie. Er zijn ook applicaties die meer geschikt zijn voor online overleg, dan voor een webinar.

Zie ook:

This content is published under the Attribution 3.0 Unported license.

Wilfred Rubens (1964) currently works as an independent consultant, project leader, blogger and teacher in the field of technology enhanced learning. He leads innovative projects, he provides advice, keynotes, presentations, workshops and classes about technology enhanced learning. Wilfred has been professionally involved in e-learning for more than 20 years. For more than 15 years he blogs about ICT and learning. He is (co-)author of a book about elearning trends and developments (in Dutch), and a book about social learning. Wilfred is also one of the editors of the Dutch portal e-learning.nl, member of the advisory board of the anual Dutch Next Learning conference and member of the advisory board of the ONLINE EDUCA BERLIN. wilfred@wilfredrubens.com http://www.wilfredrubens.com

Tags: , , ,
6 reacties op “Vormen van synchroon, live, online leren
  1. Sandra Wormgoor schreef:

    Hallo Wilfred,

    waar zou je 1-op-1 taalles via Skype plaatsen?

    Groet,
    Sandra

    • Wilfred Rubens schreef:

      Online ‘overleg’. Maar dit is wel een zeer specifieke toepassing.

      • Sandra Wormgoor schreef:

        Ja, ‘overleg’ komt in de buurt. Het leuke van taalles geven is dat we waarschijnlijk veel meer digitale functies binnen Skype gebruiken dan de gemiddelde gebruiker in een overleg. We gebruiken de chat voor notities die cursisten later kunnen terugkijken en docenten didactisch kunnen inzetten in volgende lessen, spellen, schrijven, schermdelen om stof met elkaar door te nemen, websites samen lezen, tekstbegrip toetsen, uitspraakoefeningen via video face-to-face trainen, bestanden delen, enzovoort. Als je dit vergelijkt met privéles op locatie, denk ik dat we zelfs meer tools gebruiken dan wanneer we fysiek naast elkaar zitten.
        Ik ben al tijden benieuwd naar hoeveel taaldocenten in NL op afstand taallessen verzorgen. Weet jij of hier een overzicht van is?

      • Wilfred Rubens schreef:

        Geen idee. Ik vermoed dat privéles betrekkelijk weinig voorkomt, in vergelijking met regulier onderwijs.

  2. erwin van gorp schreef:

    hallo,
    als muzikant had ik willen vragen welk online videoprogramma het meest interessant is om samen met andere mensen van thuis uit te musiceren.
    Belangrijk hierbij is; elkaar zien en als je bijvoorbeeld telt 1 2 3 je op 4 samen kunt beginnen en dit ook zo hoort alsof je life samen begint.
    dank je wel voor de info
    erwin van gorp

    • Wilfred Rubens schreef:

      Dat is heel lastig. Het kan namelijk zijn dat er vertraging ‘op de lijn’ zit. Dat heeft vooral te maken met de kwaliteit van de internetverbinding. Gebruik in elk geval een vaste verbinding. Verder heb je vooral een hele goede microfoon nodig. Ik kan me voorstellen dat als je met een beperkte groep mensen wilt musiceren dat je dan bijvoorbeeld een applicatie als Blue Jeans gebruikt. Je ziet elkaar goed. Je hoort elkaar goed.

Top

%d bloggers liken dit: